Odprawa czasowa – czasowy przywóz towarów do Unii Europejskiej

Odprawa czasowa umożliwia używanie na obszarze celnym Unii Europejskiej określonych towarów nieunijnych, które mają zostać ponownie wywiezione. W zależności od rodzaju towaru i celu wykorzystania procedura może przewidywać całkowite albo częściowe zwolnienie z należności przywozowych.

Agencja Celna P&P pomaga ustalić, czy odprawa czasowa jest właściwym rozwiązaniem, jaki rodzaj pozwolenia i zabezpieczenia będzie potrzebny oraz jak przygotować dokumenty umożliwiające późniejszą identyfikację i prawidłowe zamknięcie procedury.

Na czym polega odprawa czasowa?

Procedura dotyczy towarów nieunijnych przeznaczonych do ponownego wywozu. Towar może być używany w UE wyłącznie w celu określonym w pozwoleniu albo zgłoszeniu. Powinien pozostać zasadniczo w tym samym stanie, z wyjątkiem normalnego zużycia wynikającego z dozwolonego używania.

Towar musi być możliwy do zidentyfikowania. Organ może opierać identyfikację na numerach seryjnych, numerze VIN, tabliczkach znamionowych, zdjęciach, plombach, szczegółowym opisie, ilości, masie albo innych cechach pozwalających wykazać, że ponownie wywożony jest ten sam przedmiot.

Pełne i częściowe zwolnienie – najważniejsza różnica

Całkowite zwolnienie z cła

Całkowite zwolnienie może być zastosowane tylko w przypadkach przewidzianych w przepisach i po spełnieniu warunków właściwych dla danej kategorii. Przykładowo może ono dotyczyć określonego sprzętu zawodowego, towarów na testy, próbek, opakowań, sprzętu pedagogicznego lub naukowego, towarów na wydarzenia oraz zastępczych środków produkcji.

Nie wystarczy nazwać przedmiotu „próbką”, „sprzętem targowym” lub „urządzeniem testowym”. Trzeba sprawdzić sposób użycia, właściciela, użytkownika, ilość, planowany termin, odpłatność oraz to, czy towar będzie oferowany do sprzedaży albo wykorzystywany produkcyjnie.

Częściowe zwolnienie z cła

Jeżeli towar nie spełnia wszystkich warunków pełnego zwolnienia, może zostać objęty częściowym zwolnieniem, o ile nie jest towarem konsumpcyjnym i spełnione są pozostałe wymagania procedury.

Kwota cła wynosi wtedy 3% pełnego cła za każdy miesiąc lub rozpoczętą część miesiąca pozostawania towaru w procedurze. Łączna kwota nie może przekroczyć cła, które byłoby należne przy zwykłym dopuszczeniu towaru do obrotu.

Jakie towary mogą korzystać z odprawy czasowej?

Procedurę stosuje się między innymi do:

• towarów na testy, eksperymenty i demonstracje,
• sprzętu zawodowego używanego przez ekipy filmowe, fotografów, muzyków, dziennikarzy lub techników,
• wyposażenia targów, wystaw i określonych wydarzeń publicznych,
• próbek handlowych w ilości rozsądnej dla celu prezentacji,
• zastępczych środków produkcji udostępnionych klientowi na czas dostawy lub naprawy podobnego urządzenia,
• opakowań, kontenerów i palet przeznaczonych do ponownego wywozu,
• określonych środków transportu, jeżeli spełniają warunki dotyczące rejestracji, właściciela i użytkownika,
• instrumentów pomiarowych, form, narzędzi i wyposażenia technicznego w przypadkach wskazanych w przepisach,
• dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków przywożonych w określonych celach wystawienniczych.

Kiedy odprawa czasowa może nie być właściwa?

Procedura może nie odpowiadać planowanej operacji, gdy:

• towar ma zostać zużyty, rozdany, zniszczony albo pozostawiony w UE,
• towar ma zostać sprzedany i wydany nabywcy bez przewidzianej podstawy prawnej,
• przedmiot ma być przetworzony lub poddany zasadniczej naprawie,
• nie można wiarygodnie zidentyfikować towaru przy ponownym wywozie,
• planowane użycie nie odpowiada warunkom pełnego albo częściowego zwolnienia,
• towar podlega zakazom lub ograniczeniom, których odprawa czasowa nie wyłącza,
• posiadacz procedury, właściciel lub użytkownik nie spełnia warunków wymaganych dla danej kategorii.

Jeżeli celem jest naprawa, obróbka, modernizacja lub inne przetworzenie towaru, właściwsza może być procedura uszlachetniania czynnego, a nie odprawa czasowa.

Sprzęt zawodowy – ważne ograniczenia

Pełne zwolnienie dla sprzętu zawodowego zależy między innymi od własności towaru i sposobu jego używania. Nie obejmuje automatycznie sprzętu przeznaczonego do przemysłowej produkcji lub pakowania, eksploatacji zasobów naturalnych ani części prac budowlanych i ziemnych. Dla narzędzi ręcznych mogą obowiązywać odrębne zasady.

Dlatego ciężka maszyna używana na płatnym kontrakcie budowlanym nie powinna być traktowana tak samo jak kamera ekipy filmowej albo przenośny instrument muzyczny.

Towary na testy, prezentacje i próbki

Pełne zwolnienie może dotyczyć towarów:

• poddawanych testom, eksperymentom lub demonstracjom,
• poddawanych testowi akceptacyjnemu przewidzianemu w umowie sprzedaży,
• używanych do przeprowadzania testów bez uzyskiwania korzyści finansowej,
• wykorzystywanych wyłącznie jako próbki do pokazania lub demonstracji, w rozsądnej ilości.

Jeżeli test prowadzi do zużycia albo zniszczenia produktu, trzeba wcześniej ustalić, czy nadal spełnione są warunki odprawy czasowej i jak zakończyć procedurę. Nie każdy materiał testowy nadaje się do tej procedury.

Targi, wystawy i wydarzenia

Towary przeznaczone do wystawienia lub użycia podczas publicznego wydarzenia, które nie jest organizowane wyłącznie w celu sprzedaży, mogą korzystać z pełnego zwolnienia. Osobno trzeba potraktować:

• eksponaty i urządzenia demonstracyjne przeznaczone do ponownego wywozu,
• materiały reklamowe i promocyjne,
• towary zużywane lub rozdawane podczas wydarzenia,
• towary sprzedane lub pozostawione w UE po wydarzeniu.

Materiały, które zostaną zużyte, rozdane lub sprzedane, mogą wymagać innego rozliczenia niż sprzęt wracający po targach do kraju trzeciego.

Pozwolenie TEA, zgłoszenie celne, zgłoszenie ustne i karnet ATA

Odprawa czasowa jest procedurą wymagającą pozwolenia, ale pozwolenie może przybrać różną formę:

• formalne pozwolenie TEA – składane elektronicznie przez system CDS na PUESC, szczególnie przy regularnych albo bardziej złożonych operacjach,
• pozwolenie na podstawie zgłoszenia celnego – możliwe w określonych przypadkach, gdy zgłoszenie zawiera wymagane dane,
• zgłoszenie ustne lub czynność uznawana za zgłoszenie – tylko dla kategorii wskazanych w przepisach,
• karnet ATA albo CPD – może pełnić funkcję dokumentu celnego i wniosku o zastosowanie procedury, jeżeli spełnione są odpowiednie warunki.

Formę należy ustalić przed przywozem. Wniosek o formalne pozwolenie składa się co do zasady do organu właściwego dla miejsca pierwszego użycia towaru.

Karnet ATA a standardowa odprawa czasowa

Karnet ATA może uprościć wielokrotne przekraczanie granic z tym samym sprzętem i zastąpić część krajowych dokumentów celnych oraz zabezpieczenie w państwach uczestniczących w systemie.

Nie oznacza to jednak, że ATA jest zawsze najlepszym rozwiązaniem. Przed wyborem należy sprawdzić:

• czy wszystkie kraje na trasie akceptują karnet dla danego celu,
• czy towar mieści się w dopuszczalnej kategorii,
• czy lista towarów jest kompletna i pozwala na ich identyfikację,
• czy planowany termin mieści się w ważności karnetu,
• czy towar wróci w całości i bez zmian,
• czy karnet zostanie prawidłowo przedstawiony i potwierdzony przy każdym wjeździe i wyjeździe.

Więcej informacji znajduje się na podstronie Karnet ATA i eATA.

Kto może być posiadaczem procedury?

Zasadą jest, że posiadacz procedury powinien być ustanowiony poza obszarem celnym UE, chyba że przepisy dla konkretnej kategorii przewidują wyjątek. W praktyce trzeba ustalić role:

• właściciela towaru,
• posiadacza pozwolenia i procedury,
• importera lub zgłaszającego,
• użytkownika towaru na terenie UE,
• przedstawiciela celnego.

Niewłaściwe przypisanie ról może spowodować odmowę zastosowania pełnego zwolnienia albo konieczność zmiany planowanej procedury.

Zabezpieczenie należności

Co do zasady towary objęte procedurą specjalną powinny być zabezpieczone na wypadek powstania długu celnego i innych należności. Organ ustala kwotę odniesienia na podstawie potencjalnych należności, które byłyby wymagane przy dopuszczeniu towaru do obrotu.

Zabezpieczenie może mieć formę między innymi depozytu, gwarancji pojedynczej albo zabezpieczenia generalnego. Możliwość zastosowania obniżonego zabezpieczenia lub zwolnienia zależy od warunków prawnych i posiadanych pozwoleń. Warunki wykorzystania zabezpieczenia Agencji Celnej P&P potwierdzamy indywidualnie przed przyjęciem operacji.

Jak długo może trwać odprawa czasowa?

Termin ustala organ celny tak, aby umożliwiał realizację dozwolonego celu. Co do zasady maksymalny okres dla tego samego celu i tego samego posiadacza pozwolenia wynosi 24 miesiące. Przepisy przewidują również szczególne, krótsze terminy dla niektórych rodzajów użycia.

W wyjątkowych okolicznościach można wystąpić o uzasadnione przedłużenie. Wniosek należy złożyć przed upływem terminu i wyjaśnić, dlaczego celu nie można było osiągnąć wcześniej. Nie należy traktować 24 miesięcy jako okresu przyznawanego automatycznie w każdym zgłoszeniu.

Czy towar może ulec zmianie?

Towar powinien zasadniczo pozostać w tym samym stanie. Dopuszczalne mogą być:

• normalne zużycie wynikające z dozwolonego używania,
• konserwacja i czynności zapobiegające uszkodzeniu,
• przeglądy, regulacje i dopuszczalne naprawy,
• czynności zapewniające zgodność z technicznymi wymaganiami używania.

Przeróbka, modernizacja, wytworzenie nowego produktu albo zasadnicza naprawa mogą wykraczać poza odprawę czasową. Wtedy należy rozważyć uszlachetnianie czynne.

Jakie dokumenty przygotować?

Zakres dokumentów zależy od towaru i formy pozwolenia. Najczęściej potrzebne są:

• faktura pro forma albo dokument określający właściciela i wartość towaru,
• szczegółowa lista towarów z numerami seryjnymi, modelami i ilościami,
• zdjęcia, tabliczki znamionowe lub inne dane identyfikacyjne,
• umowa najmu, użyczenia, testów, targów albo realizacji projektu,
• dokument transportowy,
• informacja o dokładnym celu, miejscu i okresie używania,
• kod CN, kraj pochodzenia i wartość celna,
• dane właściciela, użytkownika i posiadacza procedury,
• plan ponownego wywozu i urząd zakończenia,
• pozwolenia, świadectwa lub dokumenty dotyczące towarów objętych ograniczeniami.

Jak przebiega obsługa?

1. Analiza celu – ustalamy, jak towar będzie używany i co stanie się z nim po zakończeniu projektu.
2. Weryfikacja warunków – sprawdzamy możliwość pełnego lub częściowego zwolnienia.
3. Klasyfikacja i wycena należności – określamy kod CN, wartość i potencjalne cło oraz podatki.
4. Ustalenie formy pozwolenia – TEA, zgłoszenie celne, zgłoszenie ustne lub karnet ATA.
5. Ustalenie zabezpieczenia – określamy kwotę i możliwą formę zabezpieczenia.
6. Objęcie procedurą – składamy zgłoszenie i obsługujemy komunikaty organu.
7. Kontrola terminu – w uzgodnionym zakresie przypominamy o terminie wywozu albo potrzebie złożenia wniosku o przedłużenie.
8. Zamknięcie procedury – przygotowujemy ponowny wywóz lub objęcie towaru kolejną dopuszczalną procedurą.

Jak zamknąć procedurę?

Przed upływem terminu towar należy:

• ponownie wywieźć poza obszar celny UE, albo
• objąć kolejną procedurą celną, np. dopuszczeniem do obrotu, składowaniem lub inną procedurą specjalną, jeżeli jest to dopuszczalne.

Dokument kończący powinien wskazywać poprzednią procedurę i pozwalać powiązać wywożone towary z pierwotnym zgłoszeniem lub pozwoleniem. Sam fizyczny wyjazd towaru bez prawidłowych formalności może nie wystarczyć do rozliczenia procedury i zwolnienia zabezpieczenia.

Co się dzieje po przekroczeniu terminu?

Najczęstsze błędy

• założenie, że każdy czasowy przywóz jest całkowicie wolny od cła i VAT,
• brak numerów seryjnych lub innych cech identyfikacyjnych,
• wybór pełnego zwolnienia bez spełnienia warunków konkretnej kategorii,
• użycie sprzętu w sposób inny niż opisany w pozwoleniu,
• sprzedaż, zużycie albo przekazanie towaru bez wcześniejszego rozliczenia procedury,
• brak zabezpieczenia albo zbyt niska kwota odniesienia,
• brak dokumentu potwierdzającego ponowny wywóz,
• złożenie wniosku o przedłużenie dopiero po upływie terminu,
• mylenie odprawy czasowej z uszlachetnianiem czynnym,
• nieprawidłowo potwierdzony karnet ATA przy wjeździe lub wyjeździe.

Najczęściej zadawane pytania o odprawę czasową