Odprawy tranzytowe T1, T2 i TIR w systemie NCTS2 PLUS

Najważniejsze: Procedura tranzytu pozwala przemieścić towary pod dozorem celnym pomiędzy urzędami bez rozliczania należności w miejscu rozpoczęcia przewozu. Dobór T1, T2 lub TIR zależy m.in. od statusu towaru, trasy, środka transportu i zabezpieczenia, a operację trzeba prawidłowo zakończyć w urzędzie przeznaczenia.

Weryfikacja merytoryczna i odpowiedzialność redakcyjna: Krzysztof Liptak, agent celny nr PL010503 Ostatnia aktualizacja:

Procedura tranzytu umożliwia przemieszczanie towarów pod dozorem celnym z czasowym zawieszeniem należności celnych, podatku VAT, akcyzy i innych opłat, które mogłyby być wymagane przy przywozie. Dzięki temu formalności związane z dopuszczeniem towaru do obrotu mogą zostać wykonane w urzędzie przeznaczenia, a nie bezpośrednio w miejscu wprowadzenia towaru na obszar celny.

Agencja Celna P&P obsługuje zgłoszenia tranzytowe dla importerów, przewoźników i spedytorów. Weryfikujemy dokumenty, przygotowujemy dane do zgłoszenia, ustalamy sposób zabezpieczenia operacji oraz monitorujemy komunikaty związane ze zwolnieniem i zakończeniem tranzytu.

NCTS2 PLUS: aktualny system obsługi tranzytu

Od 3 sierpnia 2026 r. elektroniczna obsługa tranzytu w Polsce odbywa się w fazie 6 systemu NCTS2 PLUS. Zgłoszenie tranzytowe jest przesyłane komunikatem IEA15, a przyjęcie zgłoszenia i nadanie numeru MRN potwierdza IE028. Zwolnienie towaru do procedury potwierdza IEA29, natomiast zamknięcie operacji IE045. Prawidłowe zakończenie procedury jest ważne również dla zwolnienia wykorzystanego zabezpieczenia.

W kierunku przywozowym dane bezpieczeństwa i ochrony można przekazać w zgłoszeniu tranzytowym łączonym albo w przywozowej deklaracji skróconej PDS/ENS składanej bezpośrednio do ICS2. Tych wariantów nie wolno łączyć dla tych samych towarów. Należy też podawać dokładny opis towaru oraz dane i unikalne numery dokumentów transportowych, aby ograniczyć ryzyko odrzucenia zgłoszenia.

T1: zewnętrzny tranzyt unijny dla towarów nieunijnych

Procedura T1 ma zastosowanie przede wszystkim do towarów nieunijnych, które nie zostały jeszcze dopuszczone do obrotu w Unii Europejskiej. Pozwala przewieźć je między urzędami celnymi bez pobierania należności przywozowych w chwili rozpoczęcia transportu.

Przykładem może być przewóz kontenera z portu do urzędu celnego właściwego dla magazynu importera. Po zakończeniu tranzytu może zostać przeprowadzona właściwa odprawa importowa lub towar może zostać objęty inną dopuszczalną procedurą celną.

T2: tranzyt towarów unijnych

Procedura T2 służy do przemieszczania towarów posiadających status unijny w sytuacjach przewidzianych dla tranzytu unijnego lub wspólnego. Może być stosowana między innymi wtedy, gdy towar przemieszcza się między punktami na obszarze Unii, a trasa prowadzi przez państwo trzecie, albo gdy operacja odbywa się z udziałem państw stosujących wspólną procedurę tranzytową.

Dokument T2 nie nadaje towarowi preferencyjnego pochodzenia. Jego zadaniem jest umożliwienie przewozu przy zachowaniu i potwierdzeniu właściwego statusu celnego towaru.

T2F jest wariantem wewnętrznego tranzytu unijnego stosowanym w przewozach towarów unijnych związanych ze specjalnymi terytoriami podatkowymi, na przykład Wyspami Kanaryjskimi. Dobór T2 albo T2F zależy od relacji przewozu i statusu terytoriów objętych operacją.

Wspólna procedura tranzytowa także poza Unią Europejską

Wspólna procedura tranzytowa umożliwia obsługę przewozów między Unią Europejską a państwami będącymi stronami Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej. Poza państwami UE są to: Islandia, Norwegia, Liechtenstein, Szwajcaria, Turcja, Macedonia Północna, Serbia, Wielka Brytania, Ukraina, Gruzja, Mołdawia i Czarnogóra.

Właściwy rodzaj zgłoszenia zależy od statusu towaru, miejsca rozpoczęcia i zakończenia operacji, przebiegu trasy oraz roli poszczególnych uczestników przewozu.

Karnet TIR jako międzynarodowy system tranzytu

TIR jest międzynarodowym systemem tranzytu celnego wykorzystywanym przede wszystkim w przewozach drogowych. Operacja odbywa się pod osłoną karnetu TIR i międzynarodowego systemu gwarancyjnego. Towary są przewożone w zatwierdzonych i odpowiednio zabezpieczonych przestrzeniach ładunkowych.

System TIR ogranicza konieczność powtarzania części formalności przy kolejnych granicach, ale nie wyłącza uprawnień organów celnych do przeprowadzenia kontroli. Na obszarze celnym Unii operacje TIR są również obsługiwane elektronicznie w NCTS2 PLUS wraz z papierowym karnetem TIR.

W Unii Europejskiej TIR może być stosowany wyłącznie w przewozie międzynarodowym: gdy operacja rozpoczyna się lub kończy poza UE albo gdy towary przemieszczają się między co najmniej dwoma państwami UE przez państwo trzecie. TIR nie może obejmować przewozu odbywającego się wyłącznie wewnątrz UE.

Jakie dane i dokumenty są potrzebne do otwarcia tranzytu?

Zakres dokumentów zależy od konkretnej operacji, jednak najczęściej potrzebne są:

Jak przebiega obsługa tranzytu?

  1. Weryfikacja dokumentów: sprawdzamy opis towaru, dokumenty handlowe i transportowe oraz dane uczestników.
  2. Ustalenie procedury: określamy, czy właściwe będzie T1, T2, TIR albo inny sposób obsługi przewozu.
  3. Ustalenie zabezpieczenia: potwierdzamy rodzaj zabezpieczenia, kwotę odniesienia i możliwość jego wykorzystania.
  4. Złożenie zgłoszenia: przesyłamy dane do NCTS2 PLUS i obsługujemy komunikaty systemowe.
  5. Przyjęcie zgłoszenia i MRN: komunikat IE028 potwierdza przyjęcie zgłoszenia i nadanie numeru MRN.
  6. Zwolnienie do przewozu: po sprawdzeniu zabezpieczenia i ewentualnej kontroli urząd przekazuje komunikat IEA29 i zwalnia towar do tranzytu.
  7. Zakończenie operacji: towary oraz wymagane informacje muszą zostać przedstawione w urzędzie przeznaczenia w wyznaczonym terminie.

Niezakończony tranzyt i postępowanie poszukiwawcze

Jeżeli towar nie zostanie przedstawiony w urzędzie przeznaczenia w wyznaczonym terminie, zgłaszający otrzymuje komunikat IE140 i/lub odpowiadające mu pismo. Odpowiedzi należy udzielić w terminie do 28 dni, komunikatem IE141 albo w formie wskazanej przez organ. Możliwe jest wskazanie i późniejsze przekazanie dowodu alternatywnego potwierdzającego prawidłowe zakończenie operacji.

Brak odpowiedzi w terminie powoduje przeprowadzenie procedury poboru. Jeżeli odpowiedź jest niewystarczająca, organ celny decyduje o dalszym postępowaniu. Dlatego należy zachować dokumenty przewozowe, potwierdzenia przedstawienia towaru i komunikaty dotyczące MRN.

Zabezpieczenie należności w procedurze tranzytu

Posiadacz procedury tranzytu co do zasady odpowiada za przedstawienie towaru w urzędzie przeznaczenia, przestrzeganie warunków procedury i zapewnienie wymaganego zabezpieczenia. W NCTS2 PLUS zabezpieczenie identyfikowane jest między innymi numerem GRN, a system kontroluje jego ważność oraz kwotę obciążenia.

W uzgodnionych przypadkach Agencja Celna P&P może zapewnić obsługę z wykorzystaniem zabezpieczenia generalnego. Możliwość jego zastosowania zależy od wcześniejszej weryfikacji dokumentów, rodzaju towaru, trasy, wysokości potencjalnych należności oraz dostępnego salda. Warunki potwierdzamy przed otwarciem operacji.

Często zadawane pytania o T1, T2 i TIR

Kto zapewnia zabezpieczenie przy tranzycie T1?

Operacja tranzytowa co do zasady wymaga ważnego zabezpieczenia. Możliwość wykorzystania zabezpieczenia generalnego Agencji Celnej P&P potwierdzamy przed przyjęciem zlecenia, po sprawdzeniu rodzaju towaru, kwoty należności, trasy i dostępnego salda zabezpieczenia.

Co się dzieje, gdy tranzyt nie zostanie zakończony w terminie?

Jeżeli towar nie zostanie przedstawiony w urzędzie przeznaczenia w terminie, zgłaszający otrzymuje komunikat IE140 i/lub pismo. Powinien odpowiedzieć w terminie do 28 dni komunikatem IE141 albo w formie wskazanej przez organ. Brak odpowiedzi w terminie powoduje przeprowadzenie procedury poboru, a przy niewystarczającej odpowiedzi organ decyduje o dalszym postępowaniu.

Czy do tranzytu potrzebny jest numer EORI?

Przedsiębiorca wykonujący operacje celne w Unii Europejskiej co do zasady potrzebuje aktywnego numeru EORI. W zgłoszeniu podaje się dane podmiotów odpowiednio do ich roli w operacji. Pomagamy również w rejestracji EORI i obsłudze PUESC.

Jakie dokumenty przesłać do wyceny i weryfikacji?

Najlepiej przesłać fakturę, packing list, dokument transportowy z jego numerem, dokładny opis towaru, co najmniej 6-cyfrowy kod HS dla T1, T2 i T2F, masę i wartość, numer dokumentu poprzedniego lub MRN, planowaną trasę, dane pojazdu oraz numery EORI uczestników.

Jaka jest różnica między T1, T2 i TIR?

T1 dotyczy zasadniczo towarów nieunijnych. T2 służy do przewozu towarów unijnych w określonych relacjach tranzytowych. TIR jest międzynarodowym systemem opartym na karnecie TIR i systemie gwarancyjnym. W UE może być stosowany tylko w przewozie międzynarodowym: gdy przewóz rozpoczyna się lub kończy poza UE albo przebiega między co najmniej dwoma państwami UE przez państwo trzecie.

Obsługa dla przewoźników, spedytorów i importerów

Weryfikujemy dane przed zgłoszeniem i monitorujemy komunikaty NCTS2 PLUS dotyczące przyjęcia zgłoszenia, zwolnienia towaru oraz zamknięcia operacji.

Praktyczne, anonimowe przykłady

Przykłady pokazują typowe przebiegi operacji tranzytowych. Nie dotyczą konkretnego klienta, a wymagania zależą od trasy, towaru i zabezpieczenia.

Kontener z portu do urzędu wewnętrznego

Towar nieunijny miał zostać przewieziony z portu do miejsca odprawy w głębi kraju. Zastosowanie tranzytu T1 pozwalało przemieścić przesyłkę pod dozorem celnym, pod warunkiem prawidłowego zgłoszenia, zabezpieczenia i przedstawienia towaru w urzędzie przeznaczenia.

Towar unijny przewożony trasą przez państwo trzecie

Przy określonej trasie konieczne było zachowanie i potwierdzenie unijnego statusu towaru. Przed rozpoczęciem przewozu należało dobrać właściwą procedurę, dokumenty i urzędy, zamiast automatycznie stosować T1.

Źródła urzędowe

Komunikaty NCTS2 PLUS, wymagania dotyczące zabezpieczenia i zasady TIR należy sprawdzać dla bieżącej wersji systemu oraz planowanej trasy przewozu.

Powiązane usługi celne

Potrzebujesz otworzyć tranzyt T1, T2 lub TIR?

Prześlij dokumenty przed podstawieniem pojazdu. Sprawdzimy dane, wskażemy brakujące informacje i potwierdzimy możliwość obsługi oraz zabezpieczenia operacji.

Skontaktuj się w sprawie tranzytu

Aktualizacja merytoryczna: 13 sierpnia 2026 r. Informacje mają charakter ogólny. Wymagania dla konkretnej operacji zależą od towaru, trasy, dokumentów, uczestników przewozu oraz decyzji właściwego organu celnego.