Najkrótsza odpowiedź: Podstawą jest zwykle cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany do wywozu do Unii, odpowiednio skorygowana. Do ceny mogą dojść między innymi koszty transportu i ubezpieczenia do miejsca wprowadzenia do UE, pakowanie, niektóre prowizje, aporty kupującego oraz określone opłaty licencyjne, jeżeli nie zostały już ujęte w cenie.
Wartość celna służy między innymi jako podstawa obliczenia należności celnych przywozowych. Nie musi być identyczna z kwotą widoczną na fakturze. Różnica pojawia się szczególnie wtedy, gdy transport, ubezpieczenie, opakowanie albo elementy produkcji zostały rozliczone oddzielnie.
Nie należy też utożsamiać wartości celnej z podstawą opodatkowania VAT przy imporcie. Podstawa VAT może obejmować dalsze elementy, które nie weszły do wartości celnej.
Podstawowa metoda: wartość transakcyjna
Zgodnie z art. 70 unijnego kodeksu celnego podstawową metodą jest wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana.
Metoda ma określone warunki. Znaczenie mogą mieć między innymi ograniczenia dotyczące dysponowania towarem, dodatkowe świadczenia na rzecz sprzedawcy oraz powiązanie kupującego i sprzedającego. Powiązanie nie wyklucza metody automatycznie, ale wymaga oceny, czy wpłynęło na cenę.
Faktura jest punktem wyjścia
Kwota faktury powinna zostać zestawiona z warunkami dostawy, umową, potwierdzeniem płatności i kosztami rozliczonymi poza fakturą. Dopiero taki komplet pokazuje, czy potrzebne są korekty.
Co może podlegać doliczeniu do ceny?
Jeżeli poniższe elementy ponosi kupujący i nie zostały ujęte w cenie, art. 71 UKC może wymagać ich doliczenia. Zakres zależy od konkretnej transakcji.
- Transport i ubezpieczenie do miejsca, w którym towar jest wprowadzany na obszar celny Unii, oraz związane z tym koszty załadunku i manipulacyjne.
- Prowizje i pośrednictwo, z wyjątkiem prowizji od zakupu spełniającej warunki wyłączenia.
- Pojemniki i opakowanie, obejmujące materiały oraz robociznę.
- Towary i usługi dostarczone przez kupującego bezpłatnie albo po obniżonej cenie do produkcji importowanego towaru, na przykład formy, narzędzia, materiały lub prace projektowe wykonane poza UE.
- Niektóre tantiemy i opłaty licencyjne, jeżeli dotyczą wycenianych towarów i ich zapłata stanowi warunek sprzedaży.
- Część wpływów z późniejszej odsprzedaży, jeżeli przypada sprzedającemu.
Doliczeń dokonuje się na podstawie obiektywnych i wymiernych danych. Jeżeli koszt dotyczy wielu produktów albo obejmuje odcinek unijny i pozaunijny, potrzebny może być uzasadniony podział.
Czego nie wlicza się do wartości celnej?
Art. 72 UKC wskazuje elementy, które mogą być wyłączone, jeżeli są wyodrębnione od ceny towaru i spełniają właściwe warunki. Należą do nich między innymi:
- transport po wprowadzeniu towaru na obszar celny Unii;
- prace budowlane, instalacyjne, montażowe, konserwacja lub pomoc techniczna wykonane po przywozie;
- określone odsetki wynikające z pisemnej umowy finansowania;
- opłaty za prawo do reprodukcji importowanych towarów w Unii;
- prowizja od zakupu;
- należności celne i podatki pobierane w Unii z powodu importu.
Wyłączenie powinno wynikać z dokumentów
Jeżeli faktura zawiera jedną łączną kwotę za towar, transport wewnątrz UE i montaż po imporcie, samo oświadczenie importera może nie wystarczyć. Warto uzyskać szczegółowe rozbicie kosztów jeszcze przed odprawą.
Transport, ubezpieczenie i warunki Incoterms
Warunki Incoterms pomagają ustalić, które koszty ponosi sprzedawca, a które kupujący, lecz same nie wyliczają wartości celnej. Przy EXW transport bywa rozliczany oddzielnie, natomiast przy CIF część transportu i ubezpieczenia może być już w cenie. Za każdym razem trzeba sprawdzić faktyczne rozliczenie.
Jeżeli przewóz kończy się w Polsce, a miejscem wprowadzenia do UE jest port lub przejście w innym państwie, warto oddzielić odcinek do granicy celnej UE od dalszego transportu. Do wartości celnej co do zasady wchodzi część do miejsca wprowadzenia.
Prosty przykład
Faktura za towar wynosi 10 000 EUR. Importer osobno płaci 1 400 EUR za przewóz do magazynu w Polsce, z czego 1 100 EUR dotyczy odcinka do miejsca wprowadzenia do UE, a 300 EUR dalszego transportu. Jeżeli dokumenty potwierdzają ten podział i nie występują inne korekty, do ceny transakcyjnej może zostać doliczona część 1 100 EUR, a nie cały fracht.
Co, gdy nie ma sprzedaży lub metoda transakcyjna nie może być użyta?
Przy bezpłatnych próbkach, przesunięciu własnych towarów, najmie albo transakcji, w której cena nie może zostać zaakceptowana, wartość może wymagać ustalenia według metod zastępczych z art. 74 UKC. Stosuje się je w określonej kolejności: wartość towarów identycznych, podobnych, metoda dedukcyjna, kalkulowana, a następnie metoda ostatniej szansy.
Określenie na fakturze „no commercial value” nie oznacza, że towar nie ma wartości celnej. Organ nadal potrzebuje podstawy do jego wyceny.
Checklista dokumentów do wartości celnej
- Faktura i umowa. Sprawdź cenę, walutę, rabaty, warunki płatności i Incoterms.
- Dokumenty transportowe. Zbierz fakturę frachtową i podział kosztu, jeżeli trasa obejmuje odcinek po wejściu do UE.
- Ubezpieczenie i opakowanie. Ustal, czy zostały już ujęte w cenie.
- Prowizje oraz opłaty licencyjne. Zweryfikuj umowy z pośrednikami i właścicielami praw.
- Aporty kupującego. Sprawdź materiały, narzędzia, formy i projekty dostarczone producentowi.
- Powiązania i rabaty. Przygotuj podstawę rabatu oraz informacje o relacji stron.
Pytania i odpowiedzi
Czy wartość celna to kwota z faktury?
Często jest punktem wyjścia, ale może wymagać doliczeń albo odliczeń przewidzianych w art. 71 i 72 UKC.
Czy transport w Polsce wchodzi do wartości celnej?
Transport po wprowadzeniu towaru na obszar celny UE może być wyłączony, jeżeli jest odpowiednio wyodrębniony i udokumentowany.
Czy darmowa próbka ma wartość celną?
Tak, towar nadal wymaga wartości do celów celnych. Brak ceny sprzedaży może oznaczać konieczność zastosowania metody zastępczej.
Czy wartość celna jest podstawą VAT?
Jest jednym z elementów podstawy importowego VAT, ale podstawa VAT może zostać powiększona także o inne należności i koszty zgodnie z przepisami podatkowymi.
Źródła urzędowe
Wymogi należy każdorazowo sprawdzać dla konkretnego towaru, dokumentów, kierunku obrotu i dnia planowanej operacji.
Informacja: poradnik ma charakter ogólny i nie stanowi decyzji organu ani indywidualnej oceny konkretnej sprawy. Wynik zależy od pełnej dokumentacji, stanu prawnego i ustaleń właściwego organu.
Chcesz zweryfikować podstawę wartości celnej?
Prześlij fakturę, warunki dostawy, dokumenty transportowe i informacje o pozostałych kosztach transakcji.
Zapytaj o odprawę importową