Najkrótsza odpowiedź: Numer EORI jest obowiązkowym identyfikatorem przedsiębiorcy w operacjach celnych takich jak import, eksport i tranzyt. Firma powinna uzyskać go przed pierwszą odprawą. W przypadku osoby prywatnej obowiązek zależy od charakteru czynności oraz przepisów właściwych dla danego zgłoszenia, dlatego prywatnego zakupu nie należy automatycznie traktować jak działalności gospodarczej.
EORI oznacza numer rejestracyjny i identyfikacyjny podmiotów gospodarczych. Jest wspólnym unijnym identyfikatorem używanym w komunikacji z administracją celną. Podmiot może mieć w danym czasie jeden ważny numer EORI, a numer nadany w państwie członkowskim jest używany w całej Unii.
Rejestracja nie jest tym samym co numer VAT UE, NIP ani samo konto na PUESC. Konto osoby fizycznej umożliwia korzystanie z portalu, natomiast EORI identyfikuje przedsiębiorcę w czynnościach celnych.
Kto potrzebuje numeru EORI?
Komisja Europejska wskazuje, że EORI jest obowiązkowy dla podmiotów gospodarczych mających siedzibę na obszarze celnym UE i uczestniczących w czynnościach celnych. Dotyczy to w szczególności:
- importu towarów z państw trzecich;
- eksportu towarów poza obszar celny UE;
- operacji tranzytowych;
- składania określonych deklaracji i wniosków celnych;
- występowania w roli przewoźnika w przypadkach wymagających EORI.
Przedsiębiorca spoza UE może również potrzebować EORI, jeżeli składa określone deklaracje albo dokonuje pierwszej czynności objętej tym obowiązkiem. W takim przypadku właściwość państwa rejestracji ustala się według zasad unijnych.
EORI warto przygotować przed wysyłką
Brak numeru przy przyjeździe towaru może uniemożliwić złożenie właściwego zgłoszenia w planowanym terminie. Rejestracji oraz powiązań na PUESC nie należy zostawiać na moment, w którym przesyłka już generuje koszty postoju.
Czy osoba prywatna potrzebuje EORI?
Osoba fizyczna nieprowadząca działalności nie jest automatycznie podmiotem gospodarczym tylko dlatego, że otrzymuje paczkę spoza UE. W typowym obrocie pocztowym lub kurierskim formalności mogą być wykonywane przez operatora na podstawie danych odbiorcy.
EORI może jednak być wymagany od osoby innej niż przedsiębiorca, jeżeli wynika to z przepisów krajowych, innych przepisów unijnych albo charakteru czynności. Znaczenie mają między innymi rodzaj zgłoszenia, regularność operacji, działanie we własnym imieniu oraz to, czy przywóz ma związek z działalnością handlową.
Nie oceniaj obowiązku wyłącznie według nazwy odbiorcy
Zakup na dane osoby fizycznej nie przesądza jeszcze, że przywóz jest prywatny. Liczą się rzeczywisty cel, ilość, charakter towaru i okoliczności transakcji.
Jak przygotować rejestrację EORI w Polsce?
Rejestracja odbywa się przez PUESC. Dokładna ścieżka zależy od formy przedsiębiorstwa i sposobu reprezentacji, ale zwykle obejmuje:
- Założenie konta osoby na PUESC. Dane użytkownika powinny odpowiadać osobie wykonującej czynności.
- Potwierdzenie tożsamości i uzyskanie właściwego zakresu uprawnień. Sposób podpisania wniosku wpływa na dalszą obsługę.
- Rejestrację danych firmy w SISC. We wniosku wybiera się obszar cła i wnioskuje o EORI.
- Powiązanie osoby z firmą. Właściciel, pracownik albo pełnomocnik musi mieć odpowiednie uprawnienie do działania w jej imieniu.
- Sprawdzenie wyniku rejestracji. Przed zleceniem odprawy należy potwierdzić aktywność numeru i poprawność danych.
Jeżeli wniosek obejmuje równocześnie reprezentację przez pełnomocnika, PUESC może wymagać dokumentu umocowania. Zakres upoważnienia powinien odpowiadać czynnościom, które mają być wykonywane.
Jak sprawdzić, czy firma ma aktywny EORI?
Na PUESC działa wyszukiwarka podmiotów, w której można sprawdzić rejestrację firmy, IDSISC i EORI. Przydatna jest również unijna wyszukiwarka walidacyjna EORI.
Sama obecność numeru w starym dokumencie nie wystarcza, jeżeli dane firmy się zmieniły albo numer został unieważniony. Komisja Europejska wskazuje, że EORI nie ma typowej daty wygaśnięcia, lecz może zostać unieważniony na wniosek lub po zakończeniu działalności.
Czy numer EORI wystarczy, aby agencja złożyła zgłoszenie?
Nie. EORI identyfikuje podmiot, ale nie zastępuje pełnomocnictwa ani właściwych powiązań. Przedstawiciel celny powinien posiadać umocowanie i wskazać, czy działa w przedstawicielstwie bezpośrednim czy pośrednim.
W zależności od czynności mogą być potrzebne także uprawnienia systemowe na PUESC oraz dokumenty dotyczące firmy i reprezentacji. Więcej wyjaśniamy w poradniku reprezentacja bezpośrednia czy pośrednia.
Checklista przed pierwszą odprawą
- Sprawdź, czy podmiot jest zarejestrowany w obszarze cła i ma aktywny EORI.
- Porównaj nazwę, NIP, adres i formę prawną z aktualnymi rejestrami.
- Ustal osobę uprawnioną do podpisania dokumentów i kontaktu.
- Przygotuj pełnomocnictwo oraz wymagane powiązania.
- Przekaż EORI dostawcy, przewoźnikowi lub agencji tylko w zakresie potrzebnym do obsługi operacji.
- Nie używaj numeru innej firmy ani zagranicznego numeru bez sprawdzenia jego ważności i właściwości.
Pytania i odpowiedzi
Czy EORI jest tym samym co NIP?
Nie. NIP jest krajowym identyfikatorem podatkowym. EORI służy do identyfikacji w czynnościach celnych na obszarze UE.
Czy polski EORI działa w innych państwach UE?
Tak, aktywny EORI nadany przez jedno państwo członkowskie jest unijnym identyfikatorem i nie występuje potrzeba uzyskiwania kolejnego w każdym państwie.
Czy EORI trzeba odnawiać?
Nie ma standardowej daty ważności, ale numer może zostać unieważniony, a dane podmiotu powinny być aktualne.
Czy konto na PUESC oznacza, że firma ma EORI?
Nie. Konto dotyczy użytkownika portalu. Rejestracja firmy i nadanie EORI są odrębnymi etapami.
Źródła urzędowe
Wymogi należy każdorazowo sprawdzać dla konkretnego towaru, dokumentów, kierunku obrotu i dnia planowanej operacji.
Informacja: poradnik ma charakter ogólny i nie stanowi decyzji organu ani indywidualnej oceny konkretnej sprawy. Wynik zależy od pełnej dokumentacji, stanu prawnego i ustaleń właściwego organu.
Potrzebujesz przygotować firmę do pierwszej odprawy?
Sprawdzimy dane rejestracyjne, zakres potrzebnych powiązań i dokumenty do planowanej operacji.
Zapytaj o EORI i PUESC