Najkrótsza odpowiedź: W przedstawicielstwie bezpośrednim przedstawiciel działa w imieniu i na rzecz reprezentowanej osoby. W przedstawicielstwie pośrednim działa we własnym imieniu, ale na rzecz innej osoby. Różnica wpływa między innymi na to, kto jest zgłaszającym i dłużnikiem celnym, dlatego rodzaj reprezentacji powinien być świadomie określony w pełnomocnictwie i zgłoszeniu.
Importer lub eksporter może wykonywać formalności samodzielnie albo ustanowić przedstawiciela celnego. Art. 18 unijnego kodeksu celnego przewiduje dwa podstawowe modele. Nie są to jedynie różne nazwy tej samej usługi. Zmieniają role stron w zgłoszeniu i zakres odpowiedzialności wynikający z przepisów.
Najważniejsze różnice
| Element | Bezpośrednia | Pośrednia |
|---|---|---|
| Sposób działania | W imieniu i na rzecz reprezentowanej osoby. | We własnym imieniu, lecz na rzecz reprezentowanej osoby. |
| Zgłaszający | Co do zasady osoba reprezentowana; przedstawiciel jest wykazywany jako przedstawiciel. | Przedstawiciel pośredni jest zgłaszającym. |
| Dług celny w imporcie | Co do zasady dłużnikiem jest zgłaszający, czyli osoba reprezentowana. | Przedstawiciel pośredni i osoba, na której rzecz działa, są dłużnikami na zasadach art. 77 ust. 3 UKC. |
| Kod statusu w zgłoszeniu przywozowym | Kod 2. | Kod 3. |
| Umocowanie | W obu przypadkach przedstawiciel powinien być upoważniony i wskazać charakter działania. | |
Na czym polega przedstawicielstwo bezpośrednie?
Przedstawiciel składa zgłoszenie w imieniu importera albo eksportera i na jego rzecz. Dane przedstawiciela są wykazywane w odpowiednim elemencie zgłoszenia, natomiast osoba reprezentowana pozostaje zgłaszającym w rozumieniu przepisów.
Ten model nie oznacza, że agencja może działać bez dokumentów lub na podstawie dowolnych danych. Przedstawiciel wykonujący czynności jest objęty obowiązkami dotyczącymi prawidłowości informacji, dokumentów i współpracy z organem w zakresie wynikającym z UKC.
Na czym polega przedstawicielstwo pośrednie?
Przedstawiciel działa we własnym imieniu, lecz na rzecz reprezentowanej osoby. Z tego powodu sam jest zgłaszającym. Przy dopuszczeniu towaru do obrotu art. 77 ust. 3 UKC wskazuje, że w przedstawicielstwie pośrednim dłużnikiem jest również osoba, na której rzecz dokonuje się zgłoszenia.
Model pośredni bywa potrzebny w określonych sytuacjach, między innymi przy obsłudze podmiotu spoza UE, ale nie jest dostępny lub właściwy dla każdej procedury. Trzeba sprawdzić siedzibę stron, rodzaj procedury, pozwolenia oraz warunki konkretnego zgłoszenia.
Pośrednia nie oznacza „większej pewności odprawy”
Rodzaj reprezentacji określa role prawne stron. Nie zmienia cech towaru, nie usuwa wymogów dokumentowych i nie wpływa na decyzję organu o kontroli.
Kto odpowiada za informacje przekazane do zgłoszenia?
Art. 15 UKC wiąże złożenie zgłoszenia, deklaracji lub wniosku z odpowiedzialnością za prawidłowość i kompletność informacji, autentyczność, prawidłowość i ważność dokumentów oraz wykonanie obowiązków wynikających z objęcia towaru procedurą. Jeżeli zgłoszenie składa przedstawiciel, te obowiązki dotyczą go w zakresie przewidzianym przepisami.
Importer powinien przekazać pełne i prawdziwe dane o towarze, cenie, kosztach, pochodzeniu i transakcji. Agencja powinna natomiast zweryfikować dokumenty w uzgodnionym zakresie, wyjaśnić rozbieżności i nie opierać zgłoszenia na informacjach, o których wie, że są nieprawidłowe.
Przykład
Dostawca wpisał na fakturze ogólne określenie „machine parts”. Rodzaj reprezentacji nie rozwiązuje problemu. Przed zgłoszeniem potrzebne są informacje pozwalające ustalić rzeczywisty kod, wartość i wymagania dla części.
Co powinno wynikać z pełnomocnictwa?
Przedstawiciel powinien zgłosić fakt działania na rzecz innej osoby i określić rodzaj przedstawicielstwa. Organ może zażądać dowodu umocowania. Dokument powinien jasno identyfikować strony, zakres czynności, sposób reprezentacji i osoby uprawnione do udzielenia pełnomocnictwa.
Poza samym dokumentem mogą być potrzebne właściwe powiązania i uprawnienia na PUESC. Warto przygotować je przed pierwszą operacją, zwłaszcza jeśli zgłoszenie ma być składane elektronicznie.
Jak wybrać właściwy rodzaj reprezentacji?
- Ustal siedzibę importera lub eksportera. Podmiot spoza UE może podlegać szczególnym ograniczeniom dotyczącym zgłaszającego.
- Określ procedurę. Import, eksport, tranzyt i procedury specjalne mają różne wymagania.
- Sprawdź pozwolenia. Posiadacz pozwolenia i zgłaszający mogą podlegać szczególnym regułom.
- Oceń role i odpowiedzialność. Strony powinny rozumieć, kto występuje jako zgłaszający i dłużnik.
- Dopasuj pełnomocnictwo. Dokument i zgłoszenie muszą wskazywać zgodny model działania.
Pytania i odpowiedzi
Czy przedstawicielstwo pośrednie jest lepsze?
Nie ma modelu lepszego dla każdej sprawy. Wybór zależy od siedziby stron, procedury, pozwoleń, ryzyka i warunków współpracy.
Czy agencja może sama zmienić rodzaj reprezentacji?
Rodzaj działania powinien wynikać z uzgodnienia i umocowania. Nie powinien być zmieniany bez podstawy w relacji ze zleceniodawcą.
Czy pełnomocnictwo wystarczy bez EORI?
Nie. Pełnomocnictwo potwierdza umocowanie, a EORI identyfikuje podmiot. W zależności od czynności potrzebne mogą być oba elementy oraz właściwe powiązania.
Czy przedstawiciel bezpośredni odpowiada za treść zgłoszenia?
Przedstawiciel składający zgłoszenie podlega obowiązkom z art. 15 UKC w zakresie swojej czynności. Jednocześnie importer odpowiada za rzetelne przekazanie danych i obowiązki wynikające z procedury.
Źródła urzędowe
Wymogi należy każdorazowo sprawdzać dla konkretnego towaru, dokumentów, kierunku obrotu i dnia planowanej operacji.
Informacja: poradnik ma charakter ogólny i nie stanowi decyzji organu ani indywidualnej oceny konkretnej sprawy. Wynik zależy od pełnej dokumentacji, stanu prawnego i ustaleń właściwego organu.
Chcesz ustalić zakres reprezentacji dla odprawy?
Prześlij informacje o podmiocie, procedurze i planowanej operacji. Wyjaśnimy, jakie umocowanie i dane będą potrzebne.
Zapytaj o reprezentację